[ 197 ] مقاله در بيان برون و نتّر مقعد و ببايد دانست كه سبب خروج مقعد از محل خود اگر سبب وارم است علاج او در ورم مقعد مذكور شد و اگر بيرون آمدن مقعد سبب استرخاى شرح مقعد كه حواشى قريب است باشد علامت او دخول اوست به محل خود باندك مددى و علاج او نشانيدن عليل است در آبى كه در وى جوز سرو كه ميوه اوست و جفت بلوط و اقاقيا و عصاره لحية التيس و مازو كوفته طبخ كرده باشند و يا گلنار و مازو و سرمه از هريك برابر آن ديگر مجموع ادويه كوفته و پيخته بايد بر مقعد بيرون آمده باشند و به پنبه بايد برداشت و جلاب هر صباح از سفوف حب الرمان بايد اختيار كرد مقدار سه و نيم مثقال با رب بهى هفت مثقال و غذا ماش سماق با شيرهء مغز بادام و گوشت مرغ بايد داد و از فواكه رطبه و شير و جغرات حذر بايد كرد و حمام نيز نبايد رفت . [ 198 ] مقاله در بيان حدبه و رياح افرسه و مراد بحدبه زوال فقرات است بجانب پيش و يا بجانب قفا و مقصود از فقرات پيوند استخوانهاى پشت است از محاذاة سينه اگر چنانچه بجانب قفا زايل مىشود موجب تحدب در قفاست تقصع در سينه و اگر زوال فقره بجانب پيش است تحدب در سينه است و تقصع در جانب قفاست و گاه زوال فقره بيكى از جانبين يمين و يسار مىباشد و درين حين تحدب در جانب خروج است و تقصيع در جانب مقابل آن و اين قسم را التوا مىنامند و اسباب اين علت